Techniki jazdy na snowboardzie
Jazda na snowboardzie może wydawać się trudniejsza do opanowania niż jazda na nartach, jednak praktyka czyni mistrza. Ważne, jest aby uczyć się etapami, stopniując poziom trudności, a potem jeździć, jeździć i jeszcze raz jeździć. Z pewnością warto poświęcić snowboardowi swój wolny czas, ponieważ jest to jedna z najbardziej widowiskowych dyscyplin wśród sportów zimowych i nie tylko.
Jak zacząć na snowboardzie?
W pierwszej kolejności należy opanować podstawy, czyli zakładanie sprzętu, podnoszenie się z leżenia tyłem i przodem, bezpieczne upadanie, poruszanie się po płaskim terenie i podchodzenie. Następnie należy poćwiczyć pozycję podstawową.
Pozycja podstawowa
Należy rozłożyć ciężar ciała na obie nogi, a następnie ugiąć kończyny w stawach skokowych, kolanowych i biodrowych. Biodra i barki powinny być ustawione w jednej linii, równolegle do dłuższych krawędzi deski, chyba że wiązania są ustawione pod lekkim kątem. Ściągając lekko łopatki, należy opuścić swobodnie ręce i rozłożyć nieco szerzej niż na szerokość barków. Głowa powinna być skręcona w kierunku jazdy.
Wyróżniamy dwa rodzaje pozycji w zależności od tego, która noga jest wiodąca, tj. znajduje się z przodu deski (tzw. nose):
- regular – lewa noga z przodu
- goofy – prawa noga z przodu.
Wykonanie skrętu na snowboardzie można podzielić na cztery etapy:
- przygotowanie: przyjęcie odpowiedniej pozycji, ustawienie deski, obciążenie deski;
- wywołanie: zainicjowanie impulsu skrętnego przed linią spadku stoku;
- sterowanie: przekroczenie linii spadku stoku przy obciążeniu wewnętrznej krawędzi, kontrolowanie kierunku jazdy przez zmianę położenia środka ciężkości, zmianę pozycji (wysoko – nisko), zakrawędziowanie deski;
- zakończenie skrętu: faza występująca w skrętach pojedynczych, w skrętach łączonych faza zakończenia jest jednocześnie fazą przygotowania.
Jazda na snowboardzie dla początkujących
Najprostszym sposobem na zjazd ze stoku jest jazda na wprost na płaskiej desce. Wystarczy ustawić deskę równolegle do linii spadku stoku*, przyjąć pozycję podstawową i… zjechać w dół, nie tracąc kontaktu ze śniegiem. Jednak jest to tylko jedna z wielu technik jazdy, przy czym początkujący uczą się głównie jazdy w skos stoku, ześlizgu prostego i skośnego oraz skrętów ślizgowych.
*linia spadku stoku to teoretyczna linia biegnąca od wierzchołka stoku do podstawy wzniesienia, przechodząca przez najniżej położone punkty stoku.
Jazda w skos stoku
Należy ustawić deskę pod wybranym kątem do linii spadku stoku. Następnie wystarczy utrzymywać pozycję podstawową i zjeżdżać w skos stoku, dociskając jedną z krawędzi deski do podłoża. Podczas zjazdu można dociskać palcami krawędź przednią (tzw. frontside) lub piętami krawędź tylną (tzw. backside).
Ześlizg prosty
Ta technika polega na „ześlizgiwaniu się” po stoku. Deska powinna być ustawiona prostopadle do linii spadku stoku. Następnie należy zsuwać się w dół, regulując siłę nacisku na krawędź dostokową. Przy dociskaniu deski palcami (frontside) jedzie się tyłem do kierunku jazdy, dlatego trzeba co jakiś czas spojrzeć przed przednie ramię i kontrolować tor jazdy. Ześlizg można również wykonać przez dociskanie piętami tylnej krawędzi (backside) i wówczas jedzie się twarzą do kierunku jazdy.
Ześlizg skośny
Jest to bardzo podobna technika do poprzedniej. Różnica polega na kierunku jazdy. Nie jedziemy wzdłuż linii spadku stoku, ale w skos, pod wybranym kątem. Prędkość można kontrolować przez zmniejszanie lub zwiększanie siły nacisku na krawędź dostokową. Natomiast kierunek jazdy można kontrolować przez zakrawędziowanie deski lub przenoszenie ciężaru ciała z jednej nogi na drugą.
Skręt ślizgowy rotacyjny
Ten najprostszy rodzaj skrętu wykonuje się poprzez obrót tułowia w pożądanym kierunku. W trakcie zbliżania się do linii spadku stoku należy zmienić krawędź, przenosząc ciężar ciała z pięt na palce lub odwrotnie. Po wykonaniu skrętu należy wracać do pozycji podstawowej.
Skręt ślizgowy
W tej technice skręt należy zainicjować poprzez zmianę obciążenia krawędzi deski, czyli przechodzimy z pięt na palce lub palców na pięty. W trakcie manewru tułów powinien być lekko wychylony do środka skrętu, natomiast po jego zakończeniu należy przyjąć pozycję podstawową.
Skręt ślizgowy NW (nisko – wysoko)
Jest to technika skrętu bazująca na odciążeniu NW (nisko – wysoko), które polega na zmniejszeniu nacisku stóp na deskę (a tym samym na podłoże) poprzez wyjście w górę z pozycji obniżonej. Przed wykonaniem skrętu należy stopniowo obniżać pozycję. Następnie należy wyprostować nogi i zainicjować skręt poprzez pośrednią zmianę krawędzi. Promień skrętu reguluje się przez stopniowe uginanie nóg. Skręt kończymy w pozycji obniżonej.
Jazda po terenie pofałdowanym
Osoby początkujące powinny również nauczyć się jeździć przez nierówności w terenie, tj. garby i muldy. Zasada jest prosta: przy wjeżdżaniu na garb uginamy nogi, natomiast przy zjeżdżaniu z wypukłości prostujemy nogi. Przy muldach (wklęsłościach) postępujemy odwrotnie: wjeżdżamy w muldę na prostych nogach i wyjeżdżamy na ugiętych. Przejeżdżając przez garby i muldy, należy ustabilizować tułów na tej samej wysokości. Deska powinna mieć cały czas kontakt z podłożem.
Techniki jazdy na snowboardzie dla średniozaawansowanych
Na średnim etapie zaawansowania jazda na snowboardzie jest bardziej dynamiczna, a tym samym bardziej widowiskowa i emocjonująca. Do różnych technik skrętu (skręt cięty, śmig) można dołączyć prostsze elementy jazdy freestyle’owej.
Skręt cięty i skręt cięty NW
Skręty cięty wykonuje się z większą dynamiką i prędkością niż skręty ślizgowe. Do zapoczątkowania skrętu wykorzystuje się taliowanie deski. Zmianę kierunku inicjuje się poprzez zmianę krawędzi deski przy wychyleniu tułowia oraz kolan lub bioder do środka skrętu. Przy skręcie ciętym można wykorzystać odciążenie NW. Przy skrętach ciętych deska cały czas prowadzona jest na krawędzi, a przejście na krawędź przeciwną jest bezpośrednie.
Skręt stop
Jest to skręt wykonywany tylko w celu zatrzymania się (np. w momencie, gdy grozi nam kolizja z innym snowboardzistą). Manewr ten sprowadza się do dynamicznej rotacji tułowia i nóg w kierunku skrętu, co powinno doprowadzić do ustawienia deski prostopadle do kierunku jazdy. Zatrzymanie się wymaga maksymalnego zakrawędziowania deski.
Śmigi
Śmig polega na wykonywaniu szybkich i krótkich skrętów wzdłuż linii spadku stoku. Technika ta charakteryzuje się jednostajnym rytmem, co oznacza, że skręty powinny być do siebie podobne pod względem promienia i czasu trwania. Co ważne, podczas jazdy należy utrzymywać pozycję podstawową, a zmiana kierunku nie powinna powodować kontrrotacji tułowia (czyli ruchu skrętnego tułowia w kierunku przeciwnym do kierunku skrętu). Śmigi można wykonywać w technice ślizgowej i ciętej, a także z wykorzystaniem odciążenia NW.
Jazda na switchu
Switch lub cab (dawniej fakie) to nic innego jak jazda w pozycji odwrotnej do naturalnej. Dla goofiego będzie to jazda z lewą nogą z przodu deski, a dla kogoś, kto jeździ w pozycji regular, będzie to jazda z prawą nogą z przodu deski. Skręty wykonuje się tak samo jak skręty techniką ślizgową lub ciętą.
Ollie
Ollie to prosty trik polegający na oderwaniu deski od podłoża. Można wykorzystać do tego wyłącznie siłę własnych mięśni i sprężystość deski lub sprzyjające warunki terenowe (np. hopkę). Aby go wykonać, należy obniżyć pozycję i przenieść ciężar ciała na tylną część deski. Następnie trzeba energicznie podnieść przednią nogę i wykonać odbicie z tylnej nogi (deska powinna oderwać się od podłoża). W trakcie skoku należy podciągnąć kolana i ustawić deskę równolegle do ziemi. Lądujemy na całej powierzchni deski, przyjmując pozycję podstawową.
Frontside 180 / Backside 180 w jeździe
Są to półobroty, podczas których deska przez cały czas ma kontakt z podłożem. Przed wykonaniem ewolucji należy ustawić deskę płasko, obniżyć sylwetkę i przenieść ciężar ciała na przednią część deski (tylną w przypadku obrotu backside). Następnie należy wyjść w górę i wykonać półobrót przez prawe lub lewe ramię. Dzięki odciążeniu deski (wyjście w górę) i rotacji tułowia deska powinna wejść w ruch obrotowy i zmienić pozycję o 180 stopni. Po wykonaniu półobrotu kontynuujemy jazdę na wprost.
Frontside 360 / Backside 360 w jeździe
W tym triku należy wykonać cały obrót, więc po zakończeniu manewru nadal jedziemy w tej samej pozycji. Podczas jazdy na wprost należy ustawić deskę płasko do podłoża, obniżyć sylwetkę i przenieść ciężar na przednią nogę. Następnie należy wyjść w górę i zrobić półobrót przez lewe lub prawe ramię. Przenosząc ciężar ciała na tył, wykonujemy drugi półobrót i kończymy w pozycji wyjściowej. Obrót przy jeździe tyłem wykonujemy analogicznie.
Skok prosty na skoczni
Do wykonania najprostszego skoku w powietrzu można wykorzystać skocznię lub naturalne podwyższenie w terenie. Skok składa się z czterech faz: najazdu, odbicia, lotu i lądowania. W trakcie najazdu należy ustawić deskę na płasko i przyjąć obniżoną pozycję (środek ciężkości na środku deski). Podczas odbicia należy lekko wyprostować obie nogi. W fazie lotu należy pochylić tułów do przodu i podciągnąć kolana pod klatkę piersiową. Następnie należy wyprostować nogi i wylądować na całej powierzchni deski, amortyzując upadek przez obniżenie pozycji.
Jazda na snowboardzie dla zaawansowanych
Istnieje wiele technik jazdy na snowboardzie, przy czym nie każdy ma ochotę na poznawanie bardziej zaawansowanych trików. Wiele snowboardzistów i snowboardzistek jeździ rekreacyjnie, wyłącznie dla dobrej zabawy i rozruszania się po godzinach spędzonych za biurkiem. Jednak nie brakuje również osób doświadczonych, które chcą zgłębić tajniki trudniejszych skrętów ciętych i wymagających ewolucji.
Skręty cięte WN (wysoko – nisko)
Są to skręty wykonywane z odciążeniem WN (wysoko – nisko), które polega na zmianie nacisku na deskę poprzez dynamiczne ugięcie nóg. W tym przypadku pozycją wyjściową jest wyprostowana sylwetka. Po wykonaniu odciążenia WN należy zainicjować skręt przez ustawienie deski na przedniej krawędzi, pochylając tułów do wewnątrz skrętu. W skręcie frontside (z pięt na palce) to kolana są skierowane do środka skrętu, natomiast w skręcie backside (z palców na pięty) to biodra są wychylone do wewnątrz. Skręt można regulować przez podwyższanie pozycji (odciążanie) i pochylanie tułowia do środka skrętu (dociążanie).
Skręty kompensacyjne
Skręty cięte kompensacyjne to bardzo płynna technika jazdy na krawędziach, w której tułów jest ustabilizowany i utrzymuje się w jednej pozycji. Nogi pracują dynamicznie – uginając się i prostując, podczas gdy ciało elastycznie układa się do wewnątrz skrętu, a deska nie traci kontaktu z podłożem. Promień skrętu można kontrolować poprzez zakrawędziowanie deski i odpowiednie wychylenie tułowia.
Noseroll
Noseroll to trik wykonywany na płaskim stoku podczas jazdy na wprost. Polega on na wykonaniu półobrotu wokół dzioba deski. Przed jego wykonaniem należy ułożyć deskę na płasko, obniżyć pozycję i przenieść środek ciężkości na przód deski. Następnie należy oprzeć dziób deski o śnieg, wyjść tylną nogę w górę i jednocześnie wykonać zamach tułowiem i rękami w wybranym kierunku. Po wykonaniu obrotu o 180 stopni należy wyprostować tylną nogę i postawić całą deskę na śniegu.
Tailroll
Jest to trik analogiczny do obrotu Noseroll, przy czym tym razem wykonujemy półobrót przez tylną część deski. Przy jeździe tyłem na całej powierzchni deski należy obniżyć pozycję i przenieść środek ciężkości na tył. Następnie należy wyjść w górę przednią nogą (przyciągnąć ją) tak, aby deska oparła się tylko na tylnej części. Wykonując zamach rękami i tułowiem, należy obrócić się razem z deską w wybranym kierunku o 180 stopni. Po zakończeniu półobrotu pozostaje wyprostować przednią nogę i ustawić deskę na płasko.
Nosewheellie i Tailwheellie
Są to ewolucje wykonywane podczas jazdy na wprost. Należy postawić deskę na płasko i obniżyć sylwetkę. W Nosewheellie przenosimy środek ciężkości na przód i wychylamy się nad dziobem deski, aby oderwać tylną część deski od podłoża. Jedziemy na wprost w tej pozycji, z uniesionym tyłem deski. W Tailwheellie postępujemy na odwrót, tj. przenosimy środek ciężkości na tył i jedziemy z uniesionym przodem deski.
Skoki z grabami
Skoki z grabami to nic innego jak skoki w powietrzu, podczas których należy złapać za deskę. Do wykonania grabów niezbędna jest skocznia, ewentualnie naturalne podwyższenie w terenie, które pozwoli na dłuższy lot z deską.
Przykłady skoków z grabami:
- Indy – jeden z prostszych skoków, który polega na złapaniu przedniej krawędzi deski (pomiędzy wiązaniami) tylną ręką.
- Method Grab – skok, w którym przednią ręką należy chwycić tylną krawędź deski, a tylną rękę wyrzucić do góry;
- Nose Grab – skok, w którym należy złapać przednią ręką przednią część deski (nose) i unieść ją do góry (można w tym czasie ugiąć przednią nogę);
- Tail Grab – w tym skoku należy odchylić tułów do tyłu i zgiąć tylną nogę (przednia powinna być wyprostowana), a następnie złapać tylną ręką tył deski (tail) i unieść ją do góry.
Skok shifty
Jest to skok prosty wykonywany na skoczni (lub uskoku w terenie), podczas którego wykonuje się obrót tułowia do pozycji front/back w stosunku do kierunku lotu i równocześnie obrót nóg wraz z deską w kierunku przeciwnym.
Skoki 180 i 360 w powietrzu
Są to skoki z obrotem o 180 i 360 stopni, które wykonuje się na skoczni lub na naturalnym uskoku. Skoki z obrotem mogą być wykonywane w pozycji przodem do stoku (frontside) lub z pozycji tyłem do skoku (backside). Cała sekwencja składa się z 4 elementów: najazdu, odbicia, lotu i lądowania. W fazie odbicia wykonuje się równocześnie odbicie z nóg oraz rotację tułowia i wyrzucenie rąk w kierunku obrotu.
50/50
Jest to trik jibbingowy wykonywany na poręczy lub skrzyni, w którym należy wskoczyć na przeszkodę, a następnie przejechać po niej na wprost. Deska i przeszkoda są ustawione do siebie równolegle.
Boardslide
Boardslide to ewolucja podobna do poprzedniej, jednak tym razem podczas jazdy deska ustawiona jest prostopadle do przeszkody (np. rampy).
Jazda na snowboardzie w trudnych warunkach terenowych
Snowboardziści nie ograniczają się do przygotowanych tras czy snowparków z rampami i innymi przeszkodami. Doświadczone osoby często chcą spróbować swoich sił w trudnych warunkach terenowych. Tutaj kluczem do sukcesu (i bezpieczeństwa) jest dobranie odpowiedniej techniki jazdy i prędkości. Na terenie z muldami najlepiej stosować skręt kompensacyjny, wykonując skręt na szczycie muldy (można również skręcać pomiędzy muldami, ale jest to nieco trudniejsze). Z kolei oblodzone odcinki najłatwiej pokonać ześlizgiem prostym lub skośnym, choć doświadczeni snowboardziści stosują także skręt cięty WN z mocnym zakrawędziowaniem deski. Przy głębokim śniegu sprawdzają się skręt ślizgowy z lekką rotacją oraz skręt ślizgowy NW.